Trong dòng chảy lịch sử Việt Nam, vương quốc Chăm Pa luôn hiện lên như một điểm sáng rực rỡ với nền văn hóa độc đáo và những đóng góp to lớn. Tuy nhiên, câu hỏi ai là người có công lập nên Nhà nước Chăm Pa vẫn luôn là đề tài thu hút sự quan tâm của nhiều người. Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần quay ngược thời gian, tìm về cội nguồn của một trong những quốc gia hùng mạnh nhất khu vực Đông Nam Á cổ đại.
Hành trình hình thành Nhà nước Chăm Pa: Từ Lâm Ấp đến Champa
Sự ra đời của Nhà nước Chăm Pa không phải là một sự kiện đột ngột mà là kết quả của một quá trình lịch sử lâu dài, bắt nguồn từ sự suy yếu và tan rã của các thế lực phương Bắc tại Giao Chỉ. Vào khoảng thế kỷ thứ II sau Công nguyên, dưới sự lãnh đạo của một thủ lĩnh tài ba, người dân bản địa ở khu vực Trung Bộ Việt Nam ngày nay đã đứng lên chống lại ách đô hộ của nhà Hán.
Nhân vật lịch sử được xem là người đặt nền móng cho sự hình thành Nhà nước Chăm Pa là Tượng vương (còn gọi là Khu Liên). Tượng vương đã lãnh đạo nhân dân nổi dậy, đánh đuổi quân Hán và thành lập nhà nước Lâm Ấp vào năm 192 sau Công nguyên. Lâm Ấp ban đầu bao gồm 7 huyện (tượng) thuộc tỉnh Tượng Lâm của nhà Hán, và Tượng vương được suy tôn làm vua.
Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, không chỉ giải phóng một bộ phận dân cư khỏi ách thống trị ngoại bang mà còn mở ra một kỷ nguyên mới cho sự phát triển của dân tộc Chăm. Lâm Ấp sau đó đã dần mở rộng lãnh thổ và phát triển mạnh mẽ, trở thành tiền thân trực tiếp của Nhà nước Chăm Pa hùng cường sau này.
Vai trò của Tượng vương (Khu Liên)
Tượng vương, hay Khu Liên, được xem là vị vua khai quốc của nhà nước Lâm Ấp, tiền thân của Chăm Pa. Ông không chỉ là một nhà quân sự lỗi lạc với tài lãnh đạo tài tình, mà còn là một nhà chính trị có tầm nhìn xa trông rộng. Việc ông đứng lên lãnh đạo nhân dân chống lại ách đô hộ của nhà Hán và thành lập một quốc gia độc lập đã thể hiện ý chí quật cường và khát vọng tự quyết của dân tộc Chăm.
Sự nghiệp của Tượng vương không chỉ dừng lại ở việc thành lập Lâm Ấp. Ông còn đặt nền móng cho việc tổ chức bộ máy nhà nước, củng cố quyền lực và mở rộng lãnh thổ. Dưới sự lãnh đạo của ông, Lâm Ấp bắt đầu có những bước phát triển ban đầu về kinh tế, văn hóa, tạo đà cho sự hưng thịnh của Chăm Pa trong các thế kỷ tiếp theo. Vì vậy, có thể khẳng định, ai là người có công lập nên Nhà nước Chăm Pa thì Tượng vương chính là nhân vật đầu tiên và quan trọng nhất.
<p style=